Bir ideoloji nasıl yaşatılır?

Bazı dogma veya varsayımları eskiyip bilimsel bulgularla çelişmeye başlayan bir ideolojiyi yaşatmanın temelde iki yolu vardır:

  1. İdeolojiyi bilimin ve sorgulayan aklın gereklerine göre güncellemek
  2. İdeolojiyi hiç değiştirmeden yaşatmak için dogmatizme, sansüre ve yaygın cehalete yatırım yapmak

Bir ideolojiyi neden hiç değiştirmeden yaşatmak isterler ki?

Çünkü bu ideoloji üzerine bütün bir düzen ve türlü çıkar ilişkileri kurulmuştur. Bu düzenin kazananları dogmalarının ve dolayısıyla da ideolojinin yıkılmasını istemezler. Ayrıca düzen oturdukça her ideolojinin istikrar düşkünü muhafazakar çoğunluğu oluşur.

İleriki yazılarımda bugün hala birçok üniversitede hiç sorgulanmadan öğretilen neoklasik ekonomi öğretisinin artık geçerliliğini yitirmiş dogma ve varsayımlarından söz edeceğim.

Çoğu ilk ekonomi filozoflarından Adam Smith’in yaşadığı Victoria dönemi İngiltere’sinden kalma bu tuhaf dogmalara birkaç örnek vereyim:

  1. Doğa kendi haline bırakılırsa bir ilkellik, vahşet ve sefalet yuvasıdır. Doğaya bir çeki düzen vermek insanın görevidir. Zaten dünya insanlar için yaratılmıştır.
  2. Tek üretim faktörü insan ve kapitaldir. Doğa üretici falan değil, belli bir geri dönüşüm kapasitesi olan pasif bir atık deposu ve hammadde kaynağıdır.
  3. Dünyada sosyal ve çevresel şartlar fazla değişmediğine göre (!) sadece insan üretimine odaklanarak ekonomik büyümeyi, gelişmeyi ve kalkınmayı tanımlayabiliriz.
  4. İnsanlık önce tarım, sonra da sanayi ve internet devrimleriyle sürekli gelişti ve ilerledi; ilerleyen teknolojiyle birlikte genel olarak yaşam şartları ve hayat kalitesi sürekli yükseldi.
  5. Doğanın üretimi veya teknolojisi diye bir şey yoktur. Teknoloji deyince akla sadece insan yapımı araç gereçler gelmelidir.
  6. Batı tarzı bol alet-edevatlı (araba, televizyon, bilgisayar, cep telefonu, AVM, yollar, sanayi, santraller..) yaşamayan bütün toplumlar ilkeldir ve geri kalmıştır.
  7. Biz alet-edevat fakiri toplumlara kibarlığımızdan “gelişmekte olan ülkeler” diyoruz. Bütün bu ilkel toplulukların batı tarzı kalkınması bütün dünyanın ve insanlığın yararınadır, çünkü geçerli tek kalkınma tarzı budur.
  8. Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler sınıflandırması küçük yaşlaran itibaren, daha ilkokulda çocukların beynine kazınmalıdır ki hangi yönde gelişilmesi gerektiğini iyi bilsinler.
  9. Ekonomi bilimi para matematiğinden ibarettir; politik, sosyal ve çevresel faktörlerle uğraşmak ekonomistlerin işi değildir. Dolayısıyla, ekonomistlerin ekolojiden ve sosyolojiden anlaması gerekmez.
  10. Uslu ekonomi akademisyeni etliye sütüye karışmadan, sistemle kavga etmeden sadece kendi uzmanlık alanıyla uğraşır; eski ilkel filozoflar gibi bütüne ve anlama kafa yormaz.

Tunç Ali Kütükçüoğlu

Aynı yazı ve yorumları facebook‘da

Reklamlar
Bu yazı Ekonomi içinde yayınlandı ve , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

One Response to Bir ideoloji nasıl yaşatılır?

  1. tuncaliku dedi ki:

    Bir ekonomi hurafesi daha: Enerji kaynakları tükeniyor iddiaları asılsızdır. Petrol gibi fosil enerji kaynakları tükense bile ilerleyen teknoloji (!) mutlaka yeni enerji kaynakları bulacaktır.

    Gerçeği: Teknoloji yeni enerji kaynaklarının bulunmasına, veya var olan kaynakların daha verimli kullanılmasına yardım edebilir, ama enerjiyi yoktan var edemez.

    “Nasıl olsa yeni enerji kaynaklar bulunacaktır” diye desteksiz bir inançtan yola çıkarak daha az enerji harcayan yeni bir yaşam tarzına geçiş çabalarını sabote etmek, sorunları büyüterek ötelemek ve dünyayı büyük felaketlere sürüklemek demektir.

    Kaldı ki, ekonominin amacı dünyaya ite kaka azami nüfus sığdırmak değil, nesiller boyunca güzel ve insanca yaşamak olmalıdır. Hiç marj bırakmadan dünyanın ekolojik taşıma kapasitesini sonuna kadar doldurmak, en ufak bir salınımda insanlığı tehlikeye atacak büyük bir risktir.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s