Maya‘ların kaçacak yeri vardı, torunlarımız nereye kaçacak?

Piramitleriyle eski Mısır’ı andıran tarihi Maya uygarlığı 9. yüzyılda neden çöktü?

Orta Amerika’da toplam nüfusu 20 milyonu aşan büyük şehirler kuran Mayalar matematik, astronomi, güzel sanatlar ve mimaride çok ileri gitmiş yaratıcı bir toplumdu.

Video: Maya Uygarlığı ve Mayaların Gizemi

Mayalar, yüksek bir nüfusu besleyebilmek için dar bir alanda yüksek verim elde etmeyi hedefleyen sulama kanalları ve erozyona karşı teraslama gibi sofistike tarımsal düzenler de kurmuşlardı.

Maya uygarlığının çöküşünün nedenleri konusunda birçok fikir ortaya atıldı. Ancak bu konuda en kapsamlı analizi Çöküş’ün yazarı Jared Diamond yaptı:

Çöküş: Medeniyetler nasıl ayakta kalır, ya da yıkılır?

Diamond’un analizine göre Maya uygarlığının çökmesinin temel nedenleri:

  1. Yüksek nüfus: Nüfus, tarım alanları dahil çevredeki doğal kaynakların taşıma kapasitesinin üst sınırına dayanmıştı.
  2. Tarıma ve yerleşime yer açmak için yapılan orman talanının doğal sonuçları: Erozyon, kuraklaşma, erişilebilen orman ürünlerinin azalması..
  3. Kuraklık, erozyon ve toprağın zamanla fakirleşmesi gibi nedenlerle verimi düşen tarım yüksek nüfusu besleyemedi.
    Sonuç: Kuraklık, kıtlık, sosyal huzursuzluk, sürekli terör ve savaş, sürekli katliam..

Yani özetle, sürdürülemez kaynaklara bağımlı yüksek nüfus, matematik, astronomi ve mimarlıkta o kadar ileri gitmiş Maya uygarlığının sonunu getirdi.

Ancak Maya uygarlığını çökerten (yani halkı şehirleri terketmeye zorlayan) çevre sorunları ne de olsa yereldi; kıtlığın ve savaşın kısır döngüsünden kurtulmak için halkın hala kaçacak yeri vardı: Meyva, balık, av hayvanı gibi çeşitli ürünleriyle Orta Amerika’nın henüz bozulmamış tropik ormanları..

Bugünün farkı: İnsan nüfusu ve teknolojisi artık yerellikten çıkıp, küresel ölçekte çevre sorunları yaratacak bir güce ulaştı.

Mayaların hiç olmazsa kaçacak yeri vardı. Bizim torunlarımız nereye kaçacak?

Tunç Ali Kütükçüoğlu

Kaynaklar:

  1. Maya uygarlığı
  2. Why Did the Mayan Civilization Collapse? A New Study Points to Deforestation and Climate Change
  3. Maya World, The Great Collapse
  4. Maya civilization

Facebook | Google+

Reklamlar
Bu yazı Ekonomi içinde yayınlandı ve , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

2 Responses to Maya‘ların kaçacak yeri vardı, torunlarımız nereye kaçacak?

  1. erol dedi ki:

    20 milyonluk şehirler….mi ? yanlışlık olmasın 9,yüzyıl

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s