İnsanlar ve Yunuslar

İnsanla hayvanın en ilginç dayanışma örneklerinden biri: Balıkçılara yardım eden yunuslar (dolphin assisted fishing):

Brezilya’nın Laguna isimli kıyı kasabasında insanlarla yunuslar ortaklaşa çok ilginç bir avlanma yöntemi geliştirmişler. Tahminen 1847’de başlayan bu gelenek hem insanlar hem de yunuslar arasında nesilden nesile aktarılarak bugüne kadar gelmiş.

Laguna balıkçıları sığ kıyılarda ağ atarak avlanıyorlar, ancak bir sorun var: Su çamur gibi bulanık; bu yüzden hızlı hareket eden balık sürülerini göremiyor ve ağları nereye atacaklarını kestiremiyorlar.

Görüş mesafesini sıfıra indiren bulanık su yunuslar içinse hiç sorun değil, çünkü yollarını ve avlarını aynı yarasalar gibi sese duyarlı radar organlarıyla (echolocation) görebiliyorlar.

Yunuslar önce değişik bir dalış hareketi yaparak kıyıda bekleyen balıkçılara ağlarını atmaları için sinyal veriyorlar. Sonra da koca bir balık sürüsünü çoban köpeği gibi ağlara doğru sürüyorlar. Bu şekilde her balıkçı 20 kilo kadar balığı kolayca yakalayabiliyor. 100 kadar aile bu şekilde yapılan geleneksel balıkçılıkla geçiniyor.

Peki ya yunuslar? Onların bu işten kazancı nedir?

Tabi ki onlar da bu avdan bir pay alıyorlar; yoksa bu işbirliğini neden sürdürsünler, değil mi? Birincisi, balıkçılar ağlarıyla sürünün önünü keserek balıkların kaçmasını engelliyor, bu arada balıkların bir bölümü yunuslara yem oluyor. İkincisi, balıkçılar bu ticari dostluğun devam etmesi için yakaladıkları balıkların bir bölümünü yunuslara atıyorlar.

Peki ya balıklar? Onlar bu işten ne kazanıyor?

Öyle ya, ilk bakışta insanlara ve yunuslara yem olan zavallı balıklar bu ticaretin kaybeden tarafı, daha doğrusu kurbanı gibi gözüküyor. Ancak meseleye (ekosistem mantığıyla) bütüncül ve uzun vadeli bakıldığında işin başka bir boyutu ortaya çıkıyor:

Her seferinde binlerce yumurta bırakarak sürekli üreyen balıkların zaten sonsuza dek çoğalması mümkün değil, çünkü (her ne kadar ekonomistler bunu anlayamasa da) dünyanın kaynakları sınırlı.

Ya aşırı üreyip açlıktan ve hastalıktan kırılacaklar, ya da birileri onları düzenli olarak avlayarak nüfuslarını kontrol edecek; iş açlığa, sefalete ve (buldukları her şeyi yiyerek) çevreye zarar vermeye varmadan nüfuslarını belli sınırlar içinde tutacak.

Bu geleneksel avlanma yöntemiyle insanlar ve yunuslar hiç olmazsa balıkların yaşadığı ve ürediği ortama bir zarar vermeyerek yedikleri kaynağın kökünü kurutmuyorlar.

Laguna insanla yunusun bu ilginç dayanışmasının tek örneği değil; dünyanın başka yerlerinde de benzerleri görülüyor: Irrawaddy Dolphin

Tunç Ali Kütükçüoğlu

Kaynaklar:

  1. Cooperative Dolphins Help Fishermen Catch Fish
  2. Dolphins Help Fishermen Catch Fish
  3. Dolphins that help humans to catch fish form tighter social networks
Reklamlar
Bu yazı Ekonomi içinde yayınlandı ve , , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s