Evrim Teorisi

Belki bu tecrübeyi siz de yaşamışsınızdır: Belli kişilerle evrim teorisini tartışamazsınız, çünkü mesele doğal olarak insanın evrimine gelince kendilerini en temel değerlerine saldırılmış hissedip ya tartışmayı orada keser, ya da saldırganlaşırlar. Yazık, çünkü dünyanın evrimsel tarihi kadar ilginç ve önemli bir konu çok az bulunur.

Evrim teorisinden en çok nefret edenler görünüşte dinci cemaatler ve tarikatlerdir. Çünkü evrim teorisi onların en çok nemalandığı insansı tanrı inancıyla ters düşer. Darwin’i sevimsiz göstererek evrimi yalanlayan, hatta yalanlamaktan da öte tamamen çökerten (!) propaganda kampanyalarına korkunç zaman ve para harcarlar.

Belki iki şeye hayret etmişsinizdir:

  1. Evrim teorisinin anlaşılmasını neden istemiyorlar? Bu işe neden bu kadar önem veriyorlar?
  2. Propaganda kampanyalarına harcayacak bu kadar parayı nereden buluyorlar?

Aslında evrim teorisinin en büyük düşmanları, bu konuda ön planda pek gözükmeyen küresel neoliberaller ve kartellerdir:

Çünkü evrim teorisini anlamak doğayı ve ekosistemi anlamaya yardım eder, uzun vadeli ve çok boyutlu (bütüncül) düşünme yeteneğini geliştirir; bunlar da toplumlarda sürdürülebilir kalkınma ve çevre bilincini arttırır.

Halbuki neoliberaller, toplumların (gelecekten çalan) sürdürülemez talan ekonomisini kalkınma zannedecek kadar çaresiz ve cahil kalmasını ister.

Evrim teorisi nedir?

Evrim teorisi, var olan türlerden zaman içinde yeni türlerin nasıl oluştuğunu açıklar. Evrim teorisine göre bütün türler ortak bir atadan gelirler, yani ilk tek hücreli canlılardan..

Binler ve milyonlarca yılla ölçülen jeolojik zaman içinde türlerin ya soyu tükenir, ya da çevre şartlarına uyum sağlayarak (adaptasyon) genetik olarak değişir, yani evrim geçirirler (descent with modification).

Evrimin en önemli mekanizması doğal seçilimdir (natural selection); çevre şartlarına uyabilen canlılar yaşamını ve neslini sürdürürken, uyamayanlar elenir ve yok olur (survival of the fittest).

Matematiksel anlamda evrim, rastgele varyasyonların sistematik (rastgele olmayan) seçilimine dayalı, değişimleri nesilden nesile biriktiren çok boyutlu bir optimizasyon yöntemidir. Evrimi anlamak demek bütünü gören çok boyutlu optimizasyonu anlamak demektir.

Daha 1859’de Türlerin Kökeni‘ni (Origins of Species) yayınlayan Darwin kalıtımı açıklayamıyordu, çünkü o zamanlar daha genetik, DNA vs. bilinmiyordu. Çağdaşı Mendel’in kalıtımla ilgili çalışmalarından da Darwin’in büyük bir ihtimalle haberi olmamıştı.

1920’lerdan sonra gelişen genetik bilimi ve 1943’de DNA’nın keşfinden sonra bilim artık kalıtımı da açıklayabiliyordu. Genetik ve moleküler biyolojiden gelen bütün verilerin de desteklemesiyle evrim teorisinin artık boşlukta kalan bir yanı kalmadı: Böylece genetik bilimiyle bütünleşen evrim teorisinin modern sentezi ortaya çıktı.

Bugün muhafazakar neoliberallerin desteklediği bazı vakıflarınkiler hariç dünyanın bütün ciddi üniversitelerinde türlerin oluşumunu ve değişimini açıklamak için yaratılış destanı (akıllı tasarım) değil, evrim teorisinin modern sentezi öğretilir.

Evrim teorisini anlamadan biyoloji, fizik, sosyoloji ve ekonomi dahil neredeyse hiçbir bilim dalını anlamak artık mümkün değildir.

Tunç Ali Kütükçüoğlu

Konuyla ilgili diğer yazılarım:

  1. Evrim Teorisi ve Küresel Sermaye
  2. Evrim, Oyun Teorisi ve Dayanışma

Evrim teorisini en iyi anlatan kaynaklar:

  1. Evrimi Anlamak
  2. Evrim Ağacı
  3. Understanding Evolution (Berkeley University)
  4. Evrim Teorisi – Hayat Değişimdir
  5. Evrim – Vikipedia
  6. Amerikan Ulusal Bilim Akademi’sinin Evrim ve Yaratılışçılık Hakkındaki Görüşü (TÜBA, pdf kitap)
  7. Kökten dinciler neden Darwin’e düşmandır?
  8. Understanding and Teaching the Science of Evolution (NCSE)
  9. Evolution – Wikipedia

Evrim teorisi nedir? (8 dakikalık kısa video)

Reklamlar
Bu yazı Ekonomi içinde yayınlandı ve , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

One Response to Evrim Teorisi

  1. tuncaliku dedi ki:

    Nihat Genç: 11. yüzyılın aydın müslümanları dururken ortaçağın kilise yobazlarına özenip evrimi inkar eden islamcılar.. (Veryansın, 17 Ağustos 2017)

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s